Een eindeloze variatie: wat Nederland zo bijzonder maakt

Een aantal jaren terug bestelde en kreeg ik op Texel een bijzondere pannenkoek: in de vorm en in de kleuren van de landschappen van het eiland! Kaas voor het zand en het strand, peterselie voor het gras, het bruin van de pannenkoek zelf voor de akkers. Het smaakte nog lekker ook.

Maar wat ik het leukst vond is dat ik mijn zoontje goed kon zien hoeveel landschappen Texel heeft. Duin, strand, weide, kwelder, zandbank, heide, bos, wild grasland, wad, zoet water (vennen, vijvers, greppels, sloten) en natuurlijk zout water (wadden, slufter, brakke polders). Het dynamische spel van water, ijs, klei en grind en zand levert een eindeloze variatie aan bodems op met hun eigen bodemleven planten en dieren.

Dat dat bijzonder is kun je al zien in de landen om ons heen, maar nog beter als je de andere continenten bezoekt. Deze hebben allemaal landschappen waar je een hele dag doorheen kunt rijden zonder dat er iets verandert: de woestijn van Australiƫ, de hoogvlaktes van India, de taiga van Rusland, de eindeloze bossen van Canada en de prairies van de VS bijvoorbeeld.

Maar Nederland heeft een eindeloze variatie. Het ontstaan van iedere plek is weer anders. Ligt het land laag of hoog? Is het ijs er geweest en zijn er geulen ontstaan of stuwwallen? Ligt er een ondoordringbare laag potklei? Heeft er een rivier gelopen en is er grind afgezet? Is de zee er binnengedrongen en liggen er slib en zeeklei? Is er dekzand overheen gewaaid? Heeft er veen gegroeid? En is dat blijven liggen of weggehaald? Op veel plaatsen is dat allemaal gebeurd. Maar steeds in andere volgordes, met andere uitkomsten.

Onze bodem was voordat we haar asfalteerden en betegelden niet hard en onveranderlijk. Ze was zacht en kneedbaar en altijd in beweging. Wind en water erodeerden verplaatsten en legden neer. Eilanden wandelden. Veengebieden groeiden en krompen. Rivieren verlegden zich steeds weer.

Die veranderingen zien is enorm boeiend.

Daarom is de viewer Landgebruik in Lagen zo leuk. Hier vind je een overzicht van de kaartviewers die door de RCE gemaakt zijn en onderhouden worden met WebGISPublisher (WGP). Door links steeds een ander tijdvak te kiezen zie je hoe ongelofelijk complex en gevarieerd onze bodem is. De bijbehorende legenda geeft ook een idee.

Onderstaande kaart is een printscreen van de